Tradycje przemysłowe

Głównym determinantem rozwoju Wyszkowa po II wojnie światowej był przemysł. Wcześniej przez wieki głównym źródłem utrzymania wyszkowian było rolnictwo. Przemysł wkroczył do miasta na przełomie XIX i XX wieku, najpierw za sprawą browaru Kazimierza Szymońskiego (1899), potem huty szkła (1906) – był to największy przedwojenny zakład przemysłowy w Wyszkowie.

W momencie utworzenia powiatu wyszkowskiego w 1956 roku zdecydowana większość mieszkańców zatrudniona była w rzemiośle, przemyśle i handlu. Największymi zakładami pracy były: huta szkła, browar, zakład mleczarski, a także piekarnie i masarnie CRS „Samopomoc Chłopska” oraz PSS „Społem”. Największy wówczas pracodawca – huta szkła – zatrudniała około 220 osób, pozostałe po kilkadziesiąt – brak było, zatem dużych i prężnych ośrodków przemysłowych, przez co wyszkowianie zmuszeni byli szukać pracy w Warszawie. Dojazdy do stolicy utrudniał jednak brak mostu kolejowego na Bugu, który był w budowie. Po ukończeniu budowy mostu Wyszków stał się ważnym węzłem komunikacyjnym.

Podregion ostrołęcki, którego częścią był wówczas powiat wyszkowski był obszarem z gruntu rolniczym, słabo zaludnionym i uprzemysłowionym. Szansą na rozwój tego regionu w zamyśle ówczesnej władzy centralnej miał być rozwój przemysłu zlokalizowanego wokół Wyszkowa. Wyszków – wraz z Sochaczewem, Nowym Dworem Mazowieckim, Legionowem, Warką i Mińskiem Mazowieckim miał tworzyć „pierścień miast uprzemysłowionych” wokół stolicy, mając z nią powiązania produkcyjne. Biorąc pod uwagę ilość istniejących wokół Wyszkowa tartaków zaplanowano, zatem budowę w mieście dużej fabryki mebli.

Budowę rozpoczęto w 1959 roku, a już trzy lata później Wyszkowska Fabryka Mebli uruchomiła produkcję, W ciągu kilkunastu pierwszych lat istnienia powiększyła ją blisko dziesięciokrotnie. Pod koniec lat siedemdziesiątych łączna produkcja WFM wynosiła około 2 miliardów złotych. Pierwszym dyrektorem fabryki był Marian Pluciński, potem funkcję tę sprawowali kolejno: Janusz Butkiewicz, Adam Świderski, Jerzy Siwek.

Od 1 stycznia 1957 roku w nowej formule rozpoczęła pracę wyszkowska huta szkła, po rozdzieleniu z hutą szkła „Przyszłość” w Wołominie utworzone zostało samodzielne przedsiębiorstwo: Huta Szkła Wyszków. Zakład przez lata modernizowano i rozbudowywano, w 1973 roku zatrudniał on blisko 820 pracowników. Jednocześnie budowano bloki mieszkalne dla pracowników, a w 1972 roku oddano do użytku Dom Kultury „Hutnik”. Huta Szkła rozwijała się do połowy lat dziewięćdziesiątych, kiedy to nastąpił zdecydowany spadek produkcji, po transformacji systemowej zakład przeszedł szereg przekształceń własnościowych.

Lata siedemdziesiąte to także rozwój i modernizacja wyszkowskiego browaru. Od 1960 roku przestał on już podlegać Ostrowsko – Mazowieckim Zakładom Przemysłu Terenowego i stał się samodzielnym przedsiębiorstwem pod nazwą „Wyszkowskie Zakłady Przemysłu Terenowego – Przedsiębiorstwo Państwowe Browar w Wyszkowie.” Zakład zmodernizowano, kierownikami kolejno byli: Józef Rzeszutko, Henryk Stokowski, Ignacy Warpas. 1 lipca 1966 roku browar przekazany został w gestię Zjednoczenia Przemysłu Piwowarskiego i przemianowany na „Wyszkowskie Zakłady Piwowarsko – Słodownicze – Browar”. Na początku lat osiemdziesiątych zakład zatrudniał 80 osób, produkował ponad 100 tysięcy hl piwa rocznie, a jak pisze Janusz Szczepański w monografii Wyszkowa – wyszkowskie piwo pili mieszkańcy całego Mazowsza.

  • browar1
  • browar2
  • browar3
  • browar4

W grudniu 1975 roku na bazie Warszawskiej Fabryki Sprężyn powstał w Wyszkowie Zakład Zespołów Napędowych Fabryki Samochodów Osobowych w Warszawie. Wyszkowska filia FSO zajmowała się wytwarzaniem m.in. części do Fiata 125p. W 1976 roku zatrudniała około 900 osób, a dziesięć lat później blisko czterysta więcej.

W 1971 roku powstało w Wyszkowie także Wytwórnia Pasz Treściwych „Bacutil”, w której pracę znalazło 158 osób. Zakres produkcji zmieniła Spółdzielnia Pracy „Nadbużanka” – zamiast ręcznej produkcji obuwia wprowadzono produkcję metalową dla środków transportu, spółdzielnia zatrudniała ponad stu pracowników.

„Wyszkowska rewolucja przemysłowa” – jak ją określił Janusz Szczepański wywarła ogromny wpływ na szybki wzrost liczby mieszkańców Wyszkowa, a także na jego strukturę zawodową. Okazało się bowiem, że gdy w 1975 roku Wyszków trafił w granice województwa ostrołęckiego, blisko 40% potencjału przemysłowego tegoż województwa zlokalizowane jest właśnie w Wyszkowie. W 1973 roku osiem największych wyszkowskich zakładów pracy zatrudniało blisko dwa i pół tysiąca osób. Wraz z rozwojem przemysłu wzrastała liczba mieszkańców miasta, co stymulowało z kolei rozwój budownictwa mieszkaniowego.

Źródło: J. Szczepański, „Dzieje Wyszkowa i okolic”

Partnerzy

Współpraca

Deklaracja współpracy do pobrania:
Adobe PDF file (.pdf)
Microsoft Word file (.doc)

REGULAMIN

Go to top